قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №137

2015 جىلعى 24 اقپان,  استانا قالاسى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 39) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى دەپارتامەنتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن; وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋىن; وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ قىزمەتى دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 2) جانە 3) تارماقشالارىمەن كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ۆ.شكولنيك قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 24 اقپانداعى №137 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارi – قاعيدالار) 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – زاڭ) 5-بابى 39) تارماقشاسىنا سايكەس ازiرلەندi جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) ەسەپ ايىرىسۋ ۆەدوموسى – ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىلارى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا– ساتتىق نارىعىنىڭ وپەراتورى جاسايتىن جانە قىزمەت كورسەتۋشi بانككە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەر بويىنشا ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن جiبەرiلەتiن قۇجات; 2) جۇپتىڭ ەڭ از سانى – جاسالعان مالىمدەمەلەردىڭ ەڭ از سانىنا مالىمەتتى قامتاماسىز ەتەتىن تەتىك; 3) كليرينگتiك باعا – «بiر كۇن بۇرىن» رەجيمiندە سپوت-ساۋدا-ساتتىقتىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋدى ەسەپتەسۋ ءۇشiن سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ سارالانعان كەستەسىن سالىستىرۋمەن انىقتالعان وپەراتسيالىق تاۋلiكتiڭ ءاربiر ساعاتى ءۇشiن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى; 4) قىزمەت كورسەتەتىن بانك – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋداسى نارىعىنىڭ وپەراتورى ايقىنداعان جانە ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەر بويىنشا ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ مiندەتتەمەلەرiن قارجىلىق رەتتەۋدi جۇزەگە اسىراتىن بانك; 5) مامiلە باعاسى – ورتا مەرزiمدi, ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتىڭ ەكiنشi ساۋدا سەسسياسى بارىسىندا جانە «وپەراتسيالىق تاۋلiك iشiندە» سپوت-ساۋدا-ساتتىعىندا ايقىندالعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى (تالاپ ەتiلگەن ىڭعايلاسپا وتiنiمدە كورسەتiلگەن باعا); 6) سارالانعان كەستە – ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ وتiنiمدەرىنiڭ ولاردا كورسەتiلگەن باعالار بويىنشا, ال بىركەلكى باعالار كەزiندە – ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ ۋاقىتى بويىنشا بiر تارتiپكە كەلتiرiلگەن ءتiزiمى; 7) ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) بiرىڭعاي باعاسى – ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتىڭ بiرiنشi ساۋدا سەسسياسى بارىسىندا سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ ورتاشا مەرزiمدi جانە ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە سارالانعان كەستەسiن سالىستىرۋمەن, بەلگىلەنگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى; 8) «ساتىپ الۋشى-ساتۋشى» جۇبىنىڭ تiزiمi – «ساتىپ الۋشى-ساتۋشى» جۇبى تiركەلەتiن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق نارىعىنىڭ وپەراتورى جاسايتىن قۇجات; 9) ساۋدا جۇيەسi – ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق وتكiزۋدi قامتاماسىز ەتەتiن ۇيىمداستىرۋشىلىق, تەحنيكالىق, باعدارلامالىق قۇرامدار كەشەنi; 10) ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسى – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىنا قاتىسۋعا شارت جاساسقان جانە ساۋدا جۇيەسiندە نارىق وپەراتورى تiركەۋدەن وتكiزگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتiسi; 11) ساۋدا-ساتتىق وپەراتورى – ساۋدا جۇيەسiندەگi جۇمىس بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعى وپەراتورىنىڭ وقىتۋىنان وتكەن جانە پارولدەرگە رۇقساتى بار, ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋعا بايلانىستى اقپاراتتى ەنگiزۋگە قۇقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە نارىعى سۋبەكتiسiنiڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرi; 12) ساۋدا-ساتتىقتاردا جاسالعان مامiلەلەر تiزiلiمi – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتاردا مامiلەلەردiڭ جاسالعانىن راستايتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىنىڭ وپەراتورى جاسايتىن قۇجات; 13) ساۋدا سەسسياسى – ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋ ءۇشىن وتiنiمدەر بەرۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن, سونداي-اق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) باعاسىن, كولەمiن جانە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىلارى بويىنشا «ساتۋشى–ساتىپ الۋشى» جۇپتاردى بەلگىلەۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن پروتسەسس; 14) تابيعات قورعاۋ تۇرعىسىنداعى سۋ جىبەرۋ كەزەڭi – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ تۋرا­لى زاڭناماسىنا سايكەس ەنەرگيا ءوندiرۋشi ۇيىمدار – سۋ ەلەكتر ستانتسيالارى سۋ جىبەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۋاقىت كەزەڭi; 15) تولەمدi قامتاماسىز ەتۋ – جاسالعان مامiلەنiڭ تيiستi تۇردە ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋشى بولىپ تابىلاتىن, بەرiلگەن وتiنiمدەگi ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمi قۇنىنىڭ مولشەرiندە سپوت-ساۋدا-ساتتىقتاردىڭ ءوتۋى باستالعانعا دەيiن قىزمەت كورسەتەتىن بانككە سالاتىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ اقشاسى; 16) ۇزدiكسiز ىڭعايلاسپا ساۋدا-ساتتىق ءادiسى – كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر قولدا بار ىڭعايلاسپا وتىنىمدەر ەسەبىنەن قاناعاتتاندىرىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتى وتكىزۋ تەتىگى; 17) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىنا قاتىسۋ شارتى – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتiسi مەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعى وپەراتورىنىڭ اراسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىنا قاتىسۋ تۋرالى جاسالاتىن جازباشا شارت; 18) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋداسىنا قاتىسۋعا بەرىلەتىن ءوتiنiم – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسىن, كولەمiن جانە جەتكiزۋ مەرزiمiن كورسەتە وتىرىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ (ساتۋ) ءۇشiن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋعا ارنالعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ رەسمي مالiمدەمەسi ء(وتiنiشi); 19) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا–ساتتىق نارىعى - ەلەكتر ەنەرگياسىن قىسقا مەرزiمدi (سپوت-ساۋدا-ساتتىعى), ورتا مەرزiمدi (اپتا, بiر اي) جانە ۇزاق مەرزiمدi (توقسان, جىل) كەزەڭدەرگە ساتىپ الۋ-ساتۋ ءۇشiن ۇيىمداستىرىلعان ساۋدا الاڭى; 20) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكiزۋ كەستەسi – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكiزۋ كۇنiن, باستالۋ جانە اياقتالۋ ۋاقىتىن كورسەتە وتىرىپ جاسالاتىن كەستە. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن وزگە ۇعىمدار مەن تەرميندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس قولدانىلادى. 3. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىنا كوتەرمە ساۋدا نارىعىنا رۇقساتى بار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىنە (بۇدان ءارى – نارىق سۋبەكتىسى) رۇقسات بەرىلەدى. 4. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىنا قول جەتكىزۋ شارتتارى مىنالار بولىپ تابىلادى: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىندا قاتىسۋ شارتىن جاساسۋ; 2) ساۋدا جۇيەسىندە تىركەلگەن ءوتىنىمدى جانە ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسىنىڭ تىركەۋ كارتوچكاسىن نارىق وپەراتورى ازىرلەگەن نىسان بويىنشا ەكى دانادا تولتىرا وتىرىپ, نارىق وپەراتورىنىڭ ساۋدا جۇيەسىنە ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسىن تىركەۋ; 3) وسى قاعيدالاردىڭ 9-تارماعىندا كوزدەلگەن تالاپتاردى ورىنداۋ. 5. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعى نارىعىنا قاتىسۋ شارتى مىنالاردى قامتيدى: 1) شارت ءمانى, نارىق وپەراتورى كورسەتەتىن قىزمەت تۇرلەرى, تولەۋ مەرزىمى مەن ءتارتىبى. نارىق وپەراتورىنىڭ قىزمەتتەرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن تاريف بويىنشا نارىق سۋبەكتىلەرى تولەيدى; 2) ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋ جانە ساۋدا جۇيەسىنە قول جەتكىزۋ ءۇشىن نارىق سۋبەكتىسىنە ۇسىنىلاتىن ولشەمدەر مەن تالاپتار; 3) ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق وتكىزۋ ادىستەمەسى, ونىڭ ىشىندە مامىلەلەردى تىركەۋ جانە ساۋدا-ساتتىق ناتيجەلەرى تۋرالى ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىلارىنا حابارلاۋ ءتارتىبى; 4) ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسى ساتىپ العان ەلەكتر ەنەرگياسىن تولەۋدى قامتاماسىز ەتۋ سوماسىن, تولەۋ مەرزىمىن ايقىنداۋ ءتارتىبى; 5) شارت تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشىن شارت قاتىسۋشىلارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى. 6. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعى نارىق وپەراتورىنىڭ ساۋدا جۇيەسiنiڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا ينتەرنەت جەلiسiن پايدالانا وتىرىپ, جاسىرىن, قاشىقتىقتان جۇرگiزiلەدi. 7. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعى مىنالاردان تۇرادى: 1) «بiر كۇن بۇرىن» رەجيمiندە سپوت-ساۋدا-ساتتىعى; 2) «وپەراتسيالىق تاۋلiك iشiندە» سپوت-ساۋدا-ساتتىعى; 3) ورتا مەرزiمدi (بiر اپتا, بiر اي) جانە ۇزاق مەرزiمدi (توقسان, جىل) كەزەڭدەرگە ارنالعان ساۋدا-ساتتىق. 8. ساۋدا-ساتتىقتى جۇرگiزۋ ءراسiمi وزiنە مىنالاردى قامتيدى: 1) ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋداسىنا قاتىسۋعا ءوتiنiم (بۇدان ءارi – ءوتiنiم) بەرۋ; 2) باعالاردى ەسەپتەۋ جانە نارىق وپەراتورىنىڭ «ساتىپ الۋشى-ساتۋشى» جۇپتارىنىڭ تiزiمiن قۇرۋ; 3) نارىق وپەراتورىنىڭ ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىلارى بويىنشا ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەردi تiزiلiمدە تiركەۋ جانە ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسىنا بولعان ساۋدا-ساتتىقتىڭ ناتيجەلەرi تۋرالى حاباردار ەتۋ; 4) سپوت-ساۋدا-ساتتىقتى قوسپاعاندا, ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ (جەتكiزۋ) شارتتارىن جاساۋ. 9. نارىق سۋبەكتىسىنە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق نارىعىنا قاتىسۋ ءۇشىن مىنا تالاپتاردى ورىنداۋ قاجەت: 1) ساۋدا جۇيەسىنىڭ دەرەكتەر بازاسىمەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تەحنيكالىق جانە باعدارلامالىق قۇرالدارمەن ساۋدا-ساتتىق وپەراتورىنىڭ جۇمىس ورنىن جابدىقتاۋ; 2) نارىق وپەراتورىنا ساۋدا جۇيەسىندە جۇمىس بويىنشا نارىق وپەراتورىنان نۇسقاۋدان وتكەن ۋاكىلەتتى تۇلعالار – ساۋدا-ساتتىق وپەراتورلارىنىڭ ءتىزىمىن ۇسىنۋ. سپوت-ساۋدا-ساتتىعىنا قاتىسۋ ءۇشىن نارىق سۋبەكتىسى قىزمەت كورسەتۋشى بانكتە بانكتىك شوت اشادى جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا تولەم قامتاماسىز ەتۋدى ەنگىزەدى. 2. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتiبi 1-پاراگراف. نارىق وپەراتورىنىڭ جۇمىس ىستەۋى 10. نارىق وپەراتورى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا ادىستەمەلىك نۇسقاۋلاردى ازىرلەيدى; 2) ساۋدا جۇيەسىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكىزۋگە تۇراقتى دايىندىقتا ۇستايدى; 3) نارىق سۋبەكتىلەرىنىڭ كوممەرتسيالىق تاۋەكەلدەرىن بارىنشا تومەندەتۋ ماقساتىندا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىندا ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) ەلەكتر ەنەرگياسى ءۇشىن كەپىلدەندىرۋدىڭ جانە ءوزارا ەسەپ ايرىسۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەسىن ازىرلەيدى جانە ەنگىزەدى; 4) وسى قاعيدالاردىڭ 4-تارماعىندا كوزدەلگەن تالاپتارعا نارىق سۋبەكتىلەرىنىڭ سايكەستىگىن ايقىندايدى; 5) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكىزۋ كەستەسىن قالىپتاستىرادى جانە بەكىتەدى; 6) ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىلارىن ساۋدا-ساتتىق باستالعانعا دەيىن كەمىندە كۇنتىزبەلىك 7 كۇن بۇرىن ساۋدا جۇيەسىنىڭ ۆەب-سايتىنا اقپارات ورنالاستىرۋ جولىمەن الداعى ساۋدا-ساتتىق تۋرالى حابارلايدى; 7) ساۋدا جۇيەسىندەگى جۇمىس بويىنشا ساۋدا-ساتتىق وپەراتورلارىنا نۇسقاۋ جۇرگىزەدى; 8) قىزمەت كورسەتۋشى بانكپەن جانە ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىلارىمەن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكىزۋ جانە ءوزارا ەسەپ ايرىسۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى; 9) ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتتارىن جەدەل جاساۋدا بارلىق نارىق سۋبەكتىلەرىنە جاردەم كورسەتەدى; 10) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋمەن جانە وتكىزۋمەن بايلانىستى ماسەلەلەر بويىنشا جۇيەلىك وپەراتورمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى; 11) جاسالعان ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق مامىلەلەرىنىڭ ورىندالۋ مونيتورينگىن جۇزەگە اسىرادى; 12) جۇيەلىك وپەراتور ۇسىناتىن ناقتى تەڭگەرىم دەرەكتەرى بويىنشا ساۋدا جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىلارى ءۇشىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ/تۇتىنۋدىڭ ناقتى كولەمدەرى تۋرالى اقپاراتتى ۇسىنادى. 11. نارىق وپەراتورى ينتەرنەت-رەسۋرسىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكىزۋ كەستەسىن جاريالايدى. 2-پاراگراف. ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىندا وتىنىمدەر بەرۋ ءتارتىبى 12. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋعا (ساتىپ الۋعا) ءوتiنiم بەرەدى. ءوتىنىم بەرۋ ساۋدا سەسسياسى اشىلعان ساتتەن باستاپ جانە ءوتiنiمدi قابىلداۋ اياقتالعانعا دەيiن جۇرگiزiلەدi. 13. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ ءوتiنiمدi بەرۋi ينتەرنەت جەلiسiن جانە (نەمەسە) فاكسيميلدi بايلانىستى پايدالانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى. 14. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ ءوتiنiمدi بەرۋi ۇزدiكسiز ىڭعايلاسپا ساۋدا-ساتتىق ءادiسiن (ورتا مەرزiمدi جانە ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە ەكiنشi ساۋدا سەسسياسى جانە «وپەراتسيالىق تاۋلiك iشiندەگi» ساۋدا-ساتتىقتا) پايدالانۋ كەزىندە فاكسيميلدi بايلانىستى پايدالانۋعا جول بەرiلمەيدi. 15. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ فاكسيميلدi بايلانىس ارقىلى بەرiلەتiن وتiنiمدەرiنە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ ۋاكiلەتتi تۇلعاسى قول قويادى جانە ولار ۇيىمنىڭ مورiمەن راستالادى. 16. ينتەرنەت جەلiسiن پايدالانا وتىرىپ بەرiلەتiن ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ وتiنiمدەرi نارىق وپەراتورىنىڭ ساۋدا جۇيەسiندە اۆتوماتتى تۇردە قالىپتاسادى. 17. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشى وتiنiمدەردi قابىلداۋ ۋاقىتى اياقتالعانعا دەيiن الدىندا بەرiلگەن ءوتiنiمدi جاڭا ءوتiنiم بەرۋ جولىمەن وزگەرتە نەمەسە ونىڭ كۇشiن جويا الادى. 18. ساتۋعا ءوتiنiم بەرiلگەن ەلەكتر ەنەرگياسى باسقا شارتتىق مiندەتتەمەلەردەن ەركiن. 19. ەكسپورتتىق (يمپورتتىق) وپەراتسيالارعا ارنالعان ەلەكتر ەنەرگياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەدەندiك زاڭناماسىنا سايكەس ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ كەدەندiك رەسiمدەۋiنە جاتادى. 20. وتiنiمدە مىناداي نەگiزگi مالiمەتتەر قامتىلادى: 1) ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ اتاۋى; 2) ءوتiنiمنiڭ ءتۇرi (ساتىپ الۋعا نەمەسە ساتۋعا); 3) ساتىپ الىناتىن (ساتىلاتىن) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ (بازالىق نەمەسە ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگi) ءتۇرi; 4) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىمەن كورسەتiلۋi; 5) جەتكiزۋدi باستاۋ مەن اياقتاۋ مەرزiمiن كورسەتە وتىرىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ (تۇتىنۋ) كەزەڭi (جىل, توقسان, اي, اپتا, تاۋلiك ساعاتتارى); 6) ساتىپ الۋعا (ساتۋعا) مالىمدەنگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق كولەمi; 7) ساتىپ الۋعا (ساتۋعا) مالىمدەنگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جيىنتىق كولەمi; 8) وتiنiمگە قول قويعان باسشىنىڭ نەمەسە جاۋاپتى تۇلعانىڭ تەگi مەن اتى-ءجونi; 9) ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ دەرەكتەمەلەرi (تەلەفون, فاكس, ەلەكتروندىق پوچتانىڭ مەكەنجايى); 10) كولەمi ساعاتىنا كەمiندە 1 مىڭ كيلوۆاتت/ساعات جانە 1 مىڭ كيلوۆاتت/ساعات قۇراتىن ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ ساتىپ الۋعا نەمەسە ساتۋعا مالىمدەلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمi. 3-پاراگراف. «بiر كۇن بۇرىن» رەجيمiندە سپوت-ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ 21. «بiر كۇن بۇرىن» رەجيمiندە سپوت-ساۋدا-ساتتىق اۋكتسيون نىسانىندا جۇرگiزiلەدi. 22. ەلەكتر ەنەرگياسىن «بiر كۇن بۇرىن» رەجيمiندە ساتىپ الۋعا جانە ساتۋعا ارنالعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ وتiنiمدەرiنەن نارىق وپەراتورى ەلەكتر ەنەرگياسىنا سۇرانىس پەن ۇسىنىستاردىڭ سارالانعان كەستەلەرiن جاسايدى: 1) ساتىپ الۋعا ارنالعان وتiنiمدەر وتiنiمدەردە كورسەتiلگەن باعانىڭ ازايۋ تارتiبiندە, ال باعالار تەڭ كەزىندە - ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگi تارتiبiندە سارالانادى; 2) ساتۋعا ارنالعان وتiنiمدەر وتiنiمدەردە كورسەتiلگەن باعانىڭ ءوسۋi تارتiبiندە, ال باعالار تەڭ كەزىندە - ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگi تارتiبiمەن جۇرگىزىلەدى. 23. نارىق وپەراتورىنىڭ وپەراتسيالىق تاۋلiكتiڭ ءاربiر ساعاتىنا ارنالعان كليرينگتiك باعانى انىقتاۋى سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ سارالانعان كەستەسiن سالىستىرۋمەن جۇرگىزىلەدى. 24. ەگەر ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساتۋعا نەمەسە ساتىپ الۋعا ارنالعان تۇپكىلىكتى تالاپ ەتiلگەن وتiنiمدە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەڭ از جول بەرiلگەن ساعاتتىق كولەمi تۋرالى شارت بولسا جانە بۇل شارت قولدا بار سۇرانىس (ۇسىنىس) كەزiندە ورىندالماعان جاعدايدا, وندا مۇنداي ساتۋعا (ساتىپ الۋعا) ءوتiنiم كەلەسi كەزەكتەگi ساتۋ (ساتىپ الۋ) وتiنiمiمەن الماستىرىلادى. 25. ءاربiر وپەراتسيالىق تاۋلiككە ارنالعان كليرينگتiك باعانى ەسەپتەۋدەن كەيiن نارىق وپەراتورى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) كولەمiن جانە وسى كولەمگە وتiنiمدەرi (تولىق نەمەسە iشiنارا) ەنگەن ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ تiزiمiن ايقىندايدى. ولارعا كليرينگتiك باعادان تومەن نەمەسە وعان تەڭ ساتۋعا باعا مالiمدەگەن ساتۋشىلار جانە كليرينگتiك باعادان جوعارى نەمەسە وعان تەڭ ساتىپ الۋعا باعانى مالiمدەگەن ساتىپ الۋشىلار جاتادى. كليرينگتiك باعانى ەسەپتەۋ, وسى كولەمگە وتiنiمدەرi ەنگەن ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) كولەمiن جانە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ تiزiمiن ايقىنداۋ نەگiزiندە نارىق وپەراتورى ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن «جۇپ ساندارىن نەعۇرلىم ازايتۋ» قاعيداتىنا سۇيەنە وتىرىپ, «ساتۋشى-ساتىپ الۋشى» جۇپتارىنىڭ تiزiمدەرiن قالىپتاستىرادى. 26. قازاقستاننىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگياسى جۇيەسiندەگi ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندiرۋ-تۇتىنۋ رەجيمiن جوسپارلاۋ كەزەڭiندە ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسiنiڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرiندە ارتىق جۇكتەمە (تەحنيكالىق شەكتەۋلەر) انىقتالعان جاعدايدا ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىق نارىق سۋبەكتiلەرi رەزەرۆتەگەن جۇكتەلەتiن قيمانىڭ وتكiزۋ قابiلەتتiگiنiڭ شەگiندە وتكىزىلەدى. 27. ساۋدا سەسسياسىنىڭ اياقتالۋى بويىنشا نارىق وپەراتورى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساتىپ الىنعان كولەمدەرiن كۇندiك كەستەگە ەنگiزۋ ءۇشiن جۇيەلiك وپەراتورعا كەلiسۋگە ەلەكتر ەنەرگياسىن قابىلداۋ (بوساتۋدى) ەسەپكە الۋ نۇكتەلەرiن كورسەتە وتىرىپ, ساۋدا-ساتتىق ناتيجەلەرiن بەرەدi. 28. نارىق وپەراتورى جۇيەلiك وپەراتوردان وعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىندا ساتىپ الىنعان كولەمدەرىن ەنگiزە وتىرىپ, بەكiتiلگەن تاۋلiكتiك كەستەنi العاننان كەيiن ءۇش جۇمىس كۇنى iشiندە قىزمەت كورسەتۋشى بانككە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار اراسىندا ولاردىڭ ساۋدا-ساتتىقتا جاساسقان مامiلەسi بويىنشا ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋدى جۇرگiزۋ تۋرالى كورسەتە وتىرىپ, ەسەپ ايىرىسۋ ۆەدوموسىن جiبەرەدi. 29. ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا بەكiتiلگەن تاۋلiكتiك كەستەگە ەنگiزiلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ مەن تۇتىنۋدىڭ بارلىق كولەمدەرiن نارىق وپەراتورى ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلارعا ساتىلعان جانە ساتىپ الىنعاندار رەتiندە بەلگىلەنەدى. 30. ساۋدا-ساتتىق ەگەر: 1) جۇيەلiك وپەراتور «جۇيەلىك وپەراتوردىڭ قىزمەت كورسەتۋ, جۇيەلىك جانە قوسالقى قىزمەت كورسەتۋ نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس ىستەۋى قاعيدالارىن بەكiتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 29 ناۋرىزداعى № 300 قاۋلىسىنا سايكەس ساۋدا-ساتتىقتىڭ ناتيجەلەرi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) كولەمدەرiن كەلiسپەگەن; 2) ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا (ساتۋعا) وتiنiمدەر بولماعان; 3) ساۋدا-ساتتىققا 3 ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىسىنان كەم ادام قاتىسقان; 4) سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ سارالانعان كەستەلەرi قيىلىسپاعان جانە سۇرانىس كەستەسiنiڭ ساتىپ الۋعا بەرiلگەن بiردە-بiر ءوتiنiمi ۇسىنىس كەستەسiنiڭ ساتىپ الۋعا بەرiلگەن كەز كەلگەن ءوتiنiمiنiڭ باعاسىنا قاراعاندا, ارتىق باعانى قۇراماعان جاعدايدا, وتپەدi دەپ جاريالانادى. 31. ساۋدا-ساتتىقتىڭ ناتيجەلەرi تۋرالى نارىق وپەراتورى ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردى ساعات 18-00-گە دەيiن (قازاقستان رەسپۋبليكاسى استاناسىنىڭ ۋاقىتىمەن) حابارلايدى. 4-پاراگراف. «وپەراتسيالىق تاۋلiك iشiندە» سپوت-ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ 32. «وپەراتسيالىق تاۋلiك iشiندە» ساۋدا-ساتتىق ۇزدiكسiز ىڭعايلاسپا ءادiسى بويىنشا جۇرگiزiلەدi. 33. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋعا ءوتiنiم بەرۋ ەلەكتر ەنەرگياسىن ناقتى جەتكiزۋ (تۇتىنۋ) باستالعانعا دەيiنگi 3 ساعاتتان كەشiكتiرiلمەي جۇزەگە اسىرىلادى. 34. بارلىق قابىلدانعان وتiنiمدەر مىناداي ساتىپ الۋ مەن ساتۋ قاناعاتتاندىرىلماعان وتiنiمدەر كەزەگiندە جيناقتالادى: 1) ساتىپ الۋعا بەرiلگەن وتiنiمدەر ولاردا كورسەتiلگەن باعانىڭ ازايۋ تارتiبiندە, باعا تەڭ كەزىندە – ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگiنiڭ تارتiبiندە سارالانادى; 2) ساتۋعا بەرiلگەن وتiنiمدەر وتiنiمدەردە كورسەتiلگەن باعانى كوبەيتۋ تارتiبiندە, باعا تەڭ كەزىندە – ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگiنiڭ تارتiبiندە سارالانادى. 35. ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋعا جاڭادان كەلiپ تۇسكەن ءوتiنiم ساتىپ الۋعا قولدا بار وتiنiمدەر ەسەبiنەن قاناعاتتاندىرىلادى, ولاردا ساتىپ الۋ باعاسى ەڭ جوعارى باعانى قامتيتىن ساتىپ الۋعا ارنالعان وتiنiمنەن باستاپ تۇسكەن ءوتiنiمنiڭ باعاسىنان جوعارى نەمەسە تەڭ. وسى پروتسەسس نە ساتۋعا تۇسكەن وسى ءوتiنiمدi تولىق قاناعاتتاندىرعانعا دەيiن, نە بولماسا باعا بويىنشا قولدانۋعا كەلەتiن وتiنiمدەر تاۋسىلعانعا دەيiن جالعاسادى. 36. ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا جاڭادان كەلiپ تۇسكەن ءوتiنiم, ەڭ تومەن باعانى قۇرايتىن ساتۋعا تۇسكەن وتiنiمنەن باستاپ, ساتۋ باعاسى كەلiپ تۇسكەن ءوتiنiم باعاسىنان تومەن نەمەسە تەڭ ساتۋعا قولدا بار ءوتiنiم ەسەبiنەن قاناعاتتاندىرىلادى. بۇل ۇدەرىس نە ساتىپ الۋعا تۇسكەن وسى ءوتiنiمدi تولىق قاناعاتتاندىرعانعا دەيiن, نە بولماسا باعا بويىنشا قولدانۋعا كەلەتiن وتiنiمدەر تاۋسىلعانعا دەيiن جالعاسادى. جاڭادان كەلiپ تۇسكەن ءوتiنiم نەگiزiندە ساتىپ الۋعا (ساتۋعا) تۇسكەن تالاپ ەتiلگەن ىڭعايلاسپا وتiنiمدەردiڭ سانىنا بايلانىستى بiر نەمەسە ودان ارتىق شارتتار جاسالادى. مامiلەلەر تالاپ ەتiلگەن ىڭعايلاسپا وتiنiمدە كورسەتiلگەن باعا بويىنشا جاسالادى. 37. ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا (ساتۋعا) ارنالعان تولىق قاناعاتتاندىرىلعان وتiنiمدەر بۇدان ءارi ساۋدا-ساتتىقتا قاتىسپايدى. Iشiنارا قاناعاتتاندىرىلعان وتiنiمدەر ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) قاناعاتتاندىرىلماعان كولەمi بولiگiندە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋىن جالعاستىرادى. 38. تولىق قاناعاتتاندىرىلعان وتiنiمدەر قابىلداۋ (جىبەرۋ) نۇكتەلەرiن كورسەتۋمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ناقتى جەتكiزۋدiڭ وپەراتسيالىق ساعاتىنا دەيiن 2 ساعاتتان كەشiكتiرiلمەي ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتكiزۋ (تۇتىنۋ) كولەمiن كەلiسۋگە جۇيەلiك وپەراتورعا جiبەرiلەدi. 39. نارىق وپەراتورى ءۇش ءجۇمىس كۇنى iشiندە جۇيەلiك وپەراتوردان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىندا ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمدەرiنiڭ تاۋلiكتiك كەستەگە ەنگiزiلگەندiگi تۋرالى راستاۋ العاننان كەيiن بانككە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار اراسىنداعى ولاردىڭ ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەرi بويىنشا بانكتiڭ ساتىپ الۋشىنىڭ شوتىنان ونىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا ساتىپ العان ەلەكتر ەنەرگياسىنا ارنالعان سوماسىن اكتسەپتسiز تارتiپپەن ەسەپتەن شىعارۋ جولىمەن ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگiزۋ ءۇشiن ەسەپ ايىرىسۋ ۆەدوموسىن جiبەرەدi. 40. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار اراسىنداعى مامiلە جۇيەلiك وپەراتورمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتكiزۋ (تۇتىنۋ) كولەمدەرi كەلiسiلمەگەن جاعدايدا جاسالمايدى, ول تۋرالى نارىق وپەراتورى جۇيەلiك وپەراتوردان اقپاراتتى العان ساتتەن باستاپ 1 ساعاتتىڭ iشiندە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردى حابارلاندىرادى. 5-پاراگراف. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتا مەرزiمدi (اپتا, اي) جانە ۇزاق مەرزiمدi (توقسان, جىل) كەزەڭدەرگە ارنالعان ساۋدا-ساتتىعىن ۇيىمداستىرۋ 41. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتا جانە ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعى بiر-بiرiنەن تاۋەلسiز ەكi ساۋدا سەسسياسىندا جۇرگiزiلەدi. بiرiنشi ساۋدا سەسسياسى اۋكتسيون نىسانىندا, ەكiنشi ساۋدا سەسسياسى ۇزدiكسiز ىڭعايلاسپا ساۋدا-ساتتىق ءادiسi ارقىلى جۇرگiزiلەدi. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشى ەكi ساۋدا سەسسياسىنا دا نەمەسە ءوزiنiڭ شەشiمi بويىنشا كەز كەلگەن بiرەۋiنە قاتىسا الادى. 42. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتا مەرزiمدi جانە ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە ساۋدا-ساتتىعىنىڭ ناتيجەسi بويىنشا ونى اپتانىڭ بارلىق كۇندەرiنە (اپتانىڭ بارلىق كۇندەرiنە ءتۇرi بويىنشا ايىرىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن بiركەلكi كەستە بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بازالىق جۇكتەمەسiن جابۋ ءۇشiن جەتكiزۋ (بۇدان ءارi – بازالىق ەلەكتر ەنەرگياسى) جانە اپتانىڭ بارلىق كۇندەرiنە ەلەكتر ەنەرگياسىن - بiركەلكi كەستە بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەڭ جوعارى جۇكتەمەسiن (بۇدان ءارى – ەڭ جوعارى جۇكتەمە) جابۋ ءۇشiن جەتكiزۋدiڭ بiر جىل, بiر توقسان, بiر اي, بiر اپتا مەرزiمدەرiمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن جەكە جەتكiزۋگە فورۆاردتى ساۋدا-ساتتىق) جەتكiزۋ مەرزiمi ءوتiپ كەتكەن تاۋارعا قاتىستى قۇقىقتارى مەن مiندەتتەرiن ءوزارا بەرۋمەن بايلانىستى مامiلەلەر جاسالادى. ەڭ جوعارى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ ساعاتتارى قاجەت بولعان جاعدايدا جەتكiزۋ ماۋسىمىنا بايلانىستى نارىق وپەراتورى تۇزەتۋi مۇمكiن. بۇل وزگەرiستەر تۋرالى نارىق وپەراتورى ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردى ساۋدا ساتتىق باستالعانعا دەيiن كەمiندە جەتى جۇمىس كۇن بۇرىن حاباردار ەتەدi. 43. ساتىپ الۋ مەن ساتۋعا ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىنىڭ وتiنiمدەرiنەن نارىق وپەراتورى ەلەكتر ەنەرگياسىنا سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ مىناداي سارالانعان كەستەلەرiن قۇرايدى: 1) ساتىپ الۋعا بەرiلگەن وتiنiمدەر وتiنiمدەردە كورسەتiلگەن باعانىڭ ازايۋ تارتiبiندە, ال باعا تەڭ كەزىندە - ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگiنiڭ تارتiبiندە سارالانادى; 2) ساتۋعا بەرiلگەن وتiنiمدەر وتiنiمدەردە كورسەتiلگەن باعانىڭ ءوسۋ تارتiبiندە, ال باعا تەڭ كەزىندە – ولاردىڭ ساۋدا جۇيەسiنە ءتۇسۋ كەزەگiنiڭ تارتiبiندە سارالانادى. 44. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساتىپ الۋدىڭ (ساتۋدىڭ) بiرىڭعاي باعاسى جانە ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) كولەمi سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ سارالانعان كەستەسiن سالىستىرۋمەن ايقىندالادى. 45. ءبىرىنشى ساۋدا-ساتتىق سەسسياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا: 1) مامiلە جاسالاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋدىڭ (ساتىپ الۋدىڭ) بiرىڭعاي باعاسى; 2) ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمi; 3) «ساتۋشى-ساتىپ الۋشى» جۇبىنىڭ تiزiمi ايقىندالادى. ساۋدا سەسسياسى اياقتالىسىمەن پايدا بولعان جۇپتار تۋرالى دەرەكتەردi نارىق وپەراتورى ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەر تiزiلiمiنە تiركەيدi. 46. وسى قاعيدالاردىڭ 30-تارماعىنىڭ 2), 3) جانە 4) تارماقشالارىندا كورسەتiلگەن جاعدايلار باستالعان كەزدە «ساتۋشى-ساتىپ الۋشى» جۇبىن ايقىنداۋ جۇزەگە اسىرىلمايدى جانە ساۋدا-ساتتىق وتپەدi دەپ جاريالانادى. 47. ۇزدiكسiز ىڭعايلاسپا ساۋدا-ساتتىق ادiسiمەن جۇرگiزiلەتiن, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىنا جاسالعان مامiلەلەردiڭ باعاسىن جانە ونىڭ ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) كولەمiن ايقىنداۋ ءتارتiبi وسى قاعيدالاردىڭ 34-37-تارماقتارىندا بەلگiلەنگەن تارتiپكە ۇقساس. 6-پاراگراف. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ (جەتكiزۋ) شارتتارىن جاساسۋ 48. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىنىڭ بارىسىندا جاسالعان مامiلەلەر, ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەر تiزiلiمiندە نارىق وپەراتورى تiركەگەن ساتتەن باستاپ جاسالعان بولىپ ەسەپتەلەدi. مامiلەنiڭ جاسالعاندىعىن راستاۋ نارىق وپەراتورىنىڭ وتكەن ساۋدانىڭ ناتيجەلەرi تۋرالى ساتىلعان (ساتىپ الىنعان) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمi, باعاسى, جەتكiزۋ كەزەڭi كورسەتiلگەن حابارلاماسى بولىپ تابىلادى. 49. سپوت-ساۋدا-ساتتىقتىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ/ساتۋ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا قۇجاتسىز نىساندا جاسالعان مامىلەلەردىڭ نەگىزىندە ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار وسى قاعيدالارعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسىنە سايكەس جۇزەگە اسىرادى. 50. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعى بارىسىندا ورتا مەرزiمدi جانە ۇزاق مەرزiمدi كەزەڭدەرگە جاسالعان مامiلەلەر بويىنشا نارىق سۋبەكتiلەرi ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا-ساتۋعا (جەتكiزۋگە) ەكi جاقتى جازباشا شارتتار جاساسادى. ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلار اراسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋعا (جەتكiزۋگە) شارتتاردى جاساۋ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەردiڭ ناتيجەسi تۋرالى نارىق وپەراتورىنىڭ حابارلاماسىنىڭ نەگiزiندە دەربەس جۇزەگە اسىرىلادى. 51. سپوت ساۋدا-ساتتىعىندا جاسالعان مامiلەنiڭ ورىندالۋى, ساتىپ الىنعان (ساتىلعان) ەلەكتر ەنەرگياسىن كولەمiن جۇيەلiك وپەراتور تاۋلiكتiك كەستەگە ەنگiزگەننەن كەيiن جۇزەگە اسىرىلادى. 52. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتا مەرزiمدi (اپتا, اي) جانە ۇزاق مەرزiمدi (توقسان, جىل) كەزەڭدەرگە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا جاسالعان مامiلەلەردi ورىنداۋ ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ جاساسقان شارتتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 3. ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتىڭ وتكىزىلۋىن توقتاتا تۇرۋ 53. ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتى جۇرگiزۋ مىناداي جاعدايلار تۋىنداعان جاعدايدا توقتاتىلا تۇرۋى مۇمكiن: 1) سەرۆەرلiك جابدىقتاردا تەحنيكالىق اقاۋلىقتار نەمەسە ساۋدا جۇيەسiن جۇمىسقا قابiلەتسiزدiككە كەلتiرگەن ەلەكتروندىق جۇيەدەگi ىستەن شىعۋلار; 2) ساۋدا جۇيەسiنە شىعۋعا مۇمكiندiك بەرمەگەن ينتەرنەت جەلiسi جابدىعىنىڭ نەمەسە بايلانىس ارنالارىنىڭ تەحنيكالىق اقاۋلىقتار; 3) ساۋدا جۇيەسiنiڭ ساۋدا زالىن جانە (نەمەسە) سەرۆەرلiك جابدىقتارىن ەلەكترمەن جابدىقتاۋداعى ۇزاق (2 ساعاتتان استام) ءۇزiلiسى; 4) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىعىن وتكىزۋدى باستاعانعا دەيiن نارىق وپەراتورىنا قاتىسۋشىلاردىڭ بانكتiك شوتتارىندا كەپىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ بولۋى تۋرالى اقپاراتتى بانكتiڭ بەرمەۋi. 54. ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتى جۇرگiزۋ مۇمكiن بولماعان كەزدە نارىق وپەراتورى ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردى بايلانىستىڭ وزگە دە قول جەتiمدi تەحنيكالىق قۇرالدارى ارقىلى جەدەل تۇردە حابارلاندىرادى. 4. قورىتىندى ەرەجەلەر 55. ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا جاسالعان مامiلەلەردi ورىنداۋ ماسەلەلەرi بويىنشا ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىنداعى داۋلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن شەشiلەدi. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 27 ناۋرىزداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 10550 بولىپ ەنگىزىلدى.